O monasterio de Carboeiro

O mosterio de San Lorenzo de Carboeiro, atopase nas orillas do Río Deza, rodeado de carballeiras. Antes de ser mosteiro benedictino, existeu unha ermita dedicada as San Lorenzo, a cal era de Egica, un ermitaño. Sobre a ermita, Don Gonzalo e Doña Teresa, condes do Deza, construiron a abadía no 936, para reunir os monxes e os ermitaños.

En 997, Almanzor destruiu este lugar e dous anos despois recostruino o Arzobispo de Santiago. Pouco a pouco foi ganando relixiosos ata que no s.XIX coa desamortización desfixose.

Na actualidade e un dos mellores representantes do romanico cisterciense de todo Galicia.

Na entrada conta con duas portadas románicas de estilo compostelano. Na principal estan representados 24 ancians do Apocalipsis e a figura de Salvador cos evanxelistas. Ambas moi deterioradas. A planta ten forma de cruz latina. Ten tres naves e a cabeceira rodeada por girola rematada en tres capillas dedicadas a San Benito, a dereita a Nosa Señora de Belén e a outra usada como sacristia. Ademais ten tres rosetones na parte superior, que corresponden a época de transición o gotico

Conta con escaleiras de caracol que nos permiten ir ata as torres que ainda hoxe estan sen rematar. As mesmas escaleiras temen descenden e levannos ata a cripta, que esta no nivel inferior para poder salvar o terreno.

Na actualidade o concello de Silleda esta facendo investimentos para poder rematar as obras de rescostrución do monasterio.

O poboado mineiro de Fontao

O lado do río Deza no seu tramo por Merza podemos atoparnos co pobo mineiro de Fontao. Esta mina foi explotada tanto por ingleses, na segunda metade do XIX, e despois polos franceses que fundaron a Société des Étains de Silleda. Por aquel entonces o que mais importaba era o estaño, e o wolfram estaba a un segundo plano ata a II Guerra Mundial que foi cando pasou a un primeiro plano. O wolfram era utilizado para fortalecer os cañons dos nazis, polo que acadaba un gran valor monetario que axudou que nesta comarca non se pasara a fame da postguerra.

Naqueles tempos o unico que tiña resisdencia dentro dos limites da mina era o director, polo que a empresa decidiu facer un poboado para os mineiros. Este pobo inagurouse en 1956 e so se habitou ata 1974 cando se cerrou a mina.

En xaneiro deste ano chegouse a un acordo polo cal os edificios de uso colectivo van ser rehabilitados cun investimento de 1,7 millons de euros, entre os que se atopan, 128 vivendas, unha escola, a casa do mestre, unha granxa, un cine (mais grande que o das cidades) e unha iglexa. As vivendas na actualidade atopanse todas habitadas con inquilinos que teñen por caseira a Administración.

Ruta de senderimo; A ferveza do Toxa.

Esta ruta comeza dende os miradores das fervenzas do Toxa.

Atoparemos un camiño que nos leva a parte alta do río. Tamen poderemos seguir unha miniruta, non apta para todos os publicos xa que transcurre por unha canle estreita e con tuneles, que nos leva ata a minicentral de Merza. Dende a parte alta do río e seguindo unha serie de camiños e pistas ben señalizados chegaremos o Monasterio de Carboeiro.

Dende o Monasterio de Carboeiro, seguiremos un camiño empredado que nos levara a Ponte do Demo, este camiño levanos ata outro camiño que nos leva pola polo cauce descendente do río.

Andando pola pista principal chegaremos ata a plaia fluvial de Merza "A Carixa". Dende a plaia subiremos por unha pista alfaltada ata o balneario coñecido como "Hotel-Balneario Baños da Brea". Tamen atoparemos o poboado mineiro, que foi abandonado hai moito tempo.

Seguindo por esta pista regresaremos de novo ata os miradores . Este percorrido levaranos aproximadamente catro horas.

Flora

O río Deza ten unha gran biodiversidade de flora, formada polo que se coñece por bosque de galería. Tratase de especies caducifolias expostas a ambos lados do río facendo unha franxa lineal estreita que estan condicionadas en función da humedade e dos cauces do río.

As especies que mais que atopamos con mais frecuencia o longo do río son;

Aliso (Alnus glutinosa)

Salgueiro (Salix sp.)

Fresno ((Fraxinus excelsior e F. angustifolia)

As zonas de aliso son hábitats de gran interese comunitario polo Unión Europea, que desenrolan un papel moi importante a que grazas a el sobreviven milleiros de especies xa que teñen o papel de reguladores de temperatura, fixan os marxenes e aportan materia organica.

Retiles do río Deza

Vivindo a espensas do río Deza podemos atoparnos cun abanico enorme de retiles que merodean por estes lares con moita tranquilidade.
Dentro deste cadro podemos atopar varias clases de retiles dos que cabe destacar;
Sapiño troiteiro (Alytes obstetricans)
Sapo común (Bufo bufo)
Sapo Corriqueiro (Bufo calamita)
Pintega rabilonga (Chioglossa lusitanica)
Sapo das veigas (Discoglossus galgoni)
Rá de San Antón (Hyla arborea)
Rá patilonga (Rana iberica)
Rá verde ( Rana perezi)
Rá de monte (Rana temporaria)
Pinta (Salamandra salamandra)
Lagartixa de auga (Tristurus boscai)
Limpafontes (Triturus helveticus)
Limpafontes verde (Triturus marmoratus)

Mamiferos do río Deza

Nos arredores do Río Deza podemos atoparnos cun número moi extenso de animais tanto con valor cinexetico como os que non os teñen.

Estes animais viven a despensas do río que lle ofrece un lugar donde poder atopar alimento e unha zona onde refrescarse se fose preciso.

Son moitas as especies de fauna terrestre que podemos atopar, entre os mais coñecidos podese citar; o lobo (Cannis lupus), o xabali (Sus scrofa), o corzo ( Capreolus capreolus), o conexo (Oryctolagus cuniculus), o zorro (Vulpes vulpes), Rata de auga, Ourizo cacho,Fura presas, Lontra, Porco Teixo, Donicela, Esquio,..., entre outros.

Dentro de cada animal podemos citar que por exemplo o jabali, ten unha gran presencia na zona, probocada polo abandono das zonas de labranza que se estan a comberter en espazos onde poder refuxiarse ademais do abandono do monte escaseando os traballos de limpeza que fan que cada vez teña mais onde esconderse. Para evitar o avance deste animal que cada vez anda mais as suas anchas estanse a facer numerosas batidas intentando frear o seu avance e os propios cotos autoregulan o numero de pezas que se poden cazar.

Tamen se pode dicir que o lobo e un animal con moita fama nestes lares, a zona de Deza-Tabeiros atopase na zona 1, e dicir, donde segun a xunta o número de lobos e maior. Dentro desta zona establecese unha densidade que vai dende os 2,27 lobos/100 kilometros cuadros ata os 7,21 lobos/100 kilometros cadrados.

Outro animal a destacar e o zorro, na actualidade este animal estase a comberter en centro de todas as miradas xa que o numero de animais aumenta e nas batidas incrementase mais o numero de animais cazados o que provoca que centenares de ecoloxistas vexan esta pratica como vexetaria e que como sucedeu na campaña anterior persigan os cazadores impedindo que cazen este animal.

Peixes do río Deza

Dentro da conca do río Deza podemos atoparnos unha gran variedade de peixes. Entre os cabe destacar polo seu atrativo a presencia de troitas e de salmons. Estes últimos atopamolos na proximidades do río Ulla, unha gran portador desta especie que en ocasións se veu amenazada e que na actualidade esta volvendo con mais forza.

Problematica dos peixes de río

Un dos exenplos mais claro das especies que se atopan en perigo é a da troita. Este animaliño ten moitos inimigos, entre eles un dos importantes e a contaminación dos nosos ríos, con verteduras incontroladas a este. Tamen ten moitos depredadores que acaban coa súa vida, entre os que cabe destacar a carpa.

Tamen cabe destacar a problematica do salmón. Actualmente esta gañando terreo, pero o abuso na pesca por parte dos pescadores, e a creación de novas minicentrais esta denovo a desincrementar o numero de salmons. Xunto cos xa coñecidos como son son os embalses que cada vez dificultan mais o avance deste polo rio. Como non, esta especie como a troita estase vendo amenazada pola contaminación das augas dos ríos, provacadas entre outros polas empresas que tiran os desperdicios o río e verteduras de purín.

Outras especies

Anguia, Boga (Chondrostoma polylepis duriense), Lamprea, Reo.

Peixes mal introducidos nalgúns ríos galegos.

A carpa. Botouse en principio nos estanques de moitos xardin, xa que tiña un valor ornamental e como pasa sempre nestas ocasións acabou a combertirse nun problema para os ríos galegos.

Peixe gato. É unha especie americana que foi introducida a principios do s.XX. Tratase dun depredador que como todo o que se atope o seu arredor. Empregase na pesca deportiva xa que acada moito peso.

Carpa americana. Foi introducida para a pesca deportiva. É un gran depredador.

Lucio. É un peixe depredador, arrasa con todo.

Troita arcoiris. En comparacion coa nosa troita non ten valor ningun salvo para as piscifactorias e para pescadores pouco habiles.

Gambusia. Especie introducida nos ríos para a caza de larvas de mosquito. Non representa valor para as augas dos rios.

Piscardo e Gobio. Non ten valor para as augas galegas. Serve de comida para a troita.

Carpín. Botouse en estanques e acabou nos ríos. É un bo depredador.